وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

یادداشت معاون اجتماعی وزارت بهداشت به مناسبت روز جهانی دوچرخه:

سلامت همگانی در گرو پیاده‌مداری و دوچرخه پذیر کردن شهرها

۳ ژوئن برابر با ۱۳ خرداد امسال، برای نخستین بار از سوی سازمان ملل متحد به نام «روز جهانی دوچرخه» نام‌گذاری شده است و ایران به یمن مشارکت‌پذیری و مسئولیت‌پذیری مردمی و نیروهای داوطلب خویش توانسته است، ماه‌ها پیش از این تاریخ، پیشتاز آن باشد.
 
بیماری‌های غیرواگیر و مرگ و میر ناشی از آن‌ها بسیاری از شهرنشینان امروزی را درگیر خود کرده است. این بیماری‌ها طیف گسترده‌ای مانند دیابت، بیماری‌های قلبی و عروقی، سرطان‌ها، بیماری‌های روانی و افسردگی، چاقی، ناباروری، بیماری‌های تنفسی، انواع اعتیاد و وابستگی‌های ناسالم را در بر می‌گیرد. بخش بزرگی از این بیماری‌ها، پیامد شیوه زندگی نادرست مانند ورزش نکردن، کم‌تحرکی و خوردن فست‌فودها و غذاهای چرب، شیرین و نمکین است. آلودگی‌های صوتی، هوا، آب و خاک نیز در روند افزایشی بیماری‌های غیرواگیر بسیار موثر و غیرقابل چشم‌پوشی هستند. هم‌چنین میزان بالایی از مرگ و معلولیت ناشی از تصادفات رانندگی را به مشکلات بالا بیفزایید.
 
از مهم‌ترین علت‌های آنچه در ابتدا ذکر شد، عادت کردن به زندگی ماشینی و افزایش شمار خودروها و سلطه سواره‌هاست. گسترش و رشد روزافزون و ناهماهنگ شهرها، تولید خودروهای بی‌کیفیت و ارزان‌قیمت، توسعه خطوط بزرگراهی، تونل‌ها، زیرگذر و روگذرهای شهری، عدم توسعه مطلوب ناوگان‌های حمل و نقل عمومی و بسیاری عوامل دیگر، همه و همه از دلایل استفاده بیش از اندازه شهروندان از خودروها و وسایل نقلیه شخصی است. به عبارت دیگر، رویکرد مدیران شهری و متولیان توسعه و مدنظر نداشتن پیوست‌های زیست‌محیطی و سلامت در طرح‌های گوناگون توسعه منطقه‌ای و شهری و میل مفرط همگانی به مدرن شدن، جامعه ایران را نیز به این سمت و سو کشانده است.
 
اکنون افسوس خوردن بر گذشته و دنبال مقصر گشتن نیز چاره این درد نخواهد بود، بلکه بررسی پیشینه و جوانب گوناگون موضوع، تنها به منظور آسیب‌شناسی و یافتن راه‌حل و درمان مناسب برای این قضیه راهگشاست. مانند سایر مسایل اجتماعی، رجوع به جامعه و مشارکت مردمی و یافتن راه‌حل از طریق گروه‌ها و تشکل‌های غیردولتی و مردم‌نهاد می‌تواند در این زمینه بسیار کارآمد و مفید فایده باشد. 
 
خوشبختانه چندسالی است که در ایران، به پیشنهاد یک گروه مردمی و دعوت ایشان، جریانی اجتماعی به نام «سه شنبه های بدون خودرو» راه‌اندازی شده است و با دعوت از مردم، مسئولان دولتی و گروه‌های گوناگون می‌خواهد که با پیوستن به این پویش مدنی، دستِ‌کم یک روز در هفته، سه‌شنبه‌ها را بدون استفاده از خودروی شخصی و به صورت پیاده یا بهره‌گیری از دوچرخه یا حمل و نقل عمومی در شهر تردد کنند. این گروه با خیل هواداران خُرد و کلان و با خِرد خود، تاکنون توانسته افراد بسیاری را به سمت خود بکشاند و شهرداران شهرهایی چون اصفهان، یزد، قزوین، اراک و... را نیز به سوی برنامه‌ریزی برای شهرهای دوچرخه پذیر سوق دهد.
 
پیاده‌مداری و دوچرخه پذیر کردن شهرهای خرد و کلان و رفتن به سوی برنامه‌های کوتاه تا بلندمدت بدین‌منظور و گسترش مطلوب ناوگان حمل و نقل عمومی، بی‌شک درمان و چاره بی‌هزینه بسیاری از مسایل و مشکلاتی است که در آغاز این نوشته آمد. 
 
مسلما راه‌اندازی مسیرهای طولانی، مطلوب و ایمن دوچرخه سواری و پیاده‌مدار کردن شهر، هزینه و زمان‌بر است، اما در درازمدت با کاهش چشمگیر هزینه‌های مربوط به بیماری‌ها، تصادفات و آلودگی‌های محیطی و کاستن از بار آن‌ها و همچنین کاهش ساخت و ساز راه‌های کلان و پرهزینه، چندین و چند برابر در هزینه‌های عمومی و خصوصی جامعه صرفه‌جویی خواهد شد.
      
در این راستا ایران نیز همزمان با ۳ ژوئن برابر با ۱۳ خرداد سال جاری و روز جهانی دوچرخه، به یمن مشارکت‌پذیری و مسئولیت‌پذیری مردمی و نیروهای داوطلب خویش توانسته است، ماه‌ها پیش از این تاریخ، پیشتاز آن باشد. به هر روی این مناسبت فرخنده جهانی که نشان از پی بردن جهان به ناکارآمدبودن روندهای گذشته و بهبود شیوه‌های زیست و برنامه‌ریزی دارد را گرامی می‌داریم و در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نیز، دست همه فعالان این عرصه را به گرمی می‌فشاریم. 
 
باشد که بتوانیم با برنامه‌ریزی و یاری گرفتن از اندیشه‌های نو و پویا به سوی بهبود و اصلاح رویکردها و روش‌ها گام برداریم. چه خوب است که در کانون‌های سلامت محلات که در سراسر کشور و با مشارکت مردم در حال راه‌اندازی است، کانون‌های ویژه دوچرخه سواری نیز شکل بگیرد و گامی دیگر به اجتماعی شدن سلامت نزدیک شویم.

نسخه چاپي ارسال به دوست

يکشنبه ١٣ خرداد ١٣٩٧ - ٠٩:٥٦ / شماره خبر: ١٧٧٤٩٤ / تعداد نمايش: 317

برای این خبر نظری ثبت نشده است
نظر شما
نام :
ايميل : 
*نظرات :
متن تصویر را وارد کنید:
 

خروج