وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

برنامه­های آموزش مداوم پزشکان – سال ١٣٨٨

انواع برنامه هاي حضوري

 

آموزش مداوم كليه فعاليتهاي بعد از فارغ التحصيلي جهت حفظ مهارتهاي كسب شده و ارتقاء كيفي و كمي و آموختن مطالب و مهارتهاي جديد علمي مي باشد كه در خصوص جامعه پزشكي مي تواند منجر به ارتقاء كيفي و كمي ارائه خدمات بهداشتي درماني جامعه گردد.

 

1 – سمينار ، كنگره ، كارگاه ,كنفرانس

2- دوره هاي آموزشي كوتاه مدت حرفه اي

3- برنامه هاي مدون

 

  نوع او ل از برنامه هاي آموزش مداوم ، سمينار ، كنگره ، كارگاه ، كنفرانس

1-همايش ( كنگره )

گردهمايي رسمي متشكل از متخصصين و افراد با تجربه كه در آن نتايج تحقيقات و پژوهشهاي انجام شده در موضوع علمي مشخص به صورت مقاله , سخنراني و پوستر ارائه شده و به شكل دوره اي از 1 تا 5 سال يكبار تكرار مي گردد طول مدت كنگره ( 3) روز يا بيشتر است , براي برگزاري هر كنگره تشكيل تعدادي كميته تخصصي ضرورت دارد.

2- همايش بين المللي ( كنگره بين المللي)

با حضور اساتيد و پژوهشگران بر جسته خارجي تشكيل مي گردد ( علاوه بر داشتن تعاريف همايش ملي ) حداقل 20% مقالات ارائه شده در همايش بين المللي حاصل تحقيقات و پژوهشهاي انجام شده در ساير كشورها است .

3- هم انديشي ( سمينار)

اجتماعات و گرد همائي كه هدف از تشكيل آن بيان تازه هاي علمي , مبادله تجربيات و تجديد اطلاعات درجهت چاره جويي و حل مشكلات حرفه اي شركت كنندگان است به صورت ارائه سخنراني , ميزگرد و جلسات پرسش و پاسخ اداره مي گردد. طول مدت آن حداقل 2 روز مي باشد.

4- فراهم آيي ( كنفرانس)

نشستها و اجتماعاتي كه به منظور شور و بحث در يك زمينه خاص تشكيل مي گردد و در آن افراد نقطه نظرات خود را درباره مسائل و مشكلات مهم از طريق سخنراني , جلسات پرسش و پاسخ , ميز گرد و گزارش موارد جالب (Case Report) مطرح مي نمايند. اين نشستها مي تواند در طي يك روز يا به صورت جلسات دوره اي تشكيل گردد. چنانچه اين جلسات بصورت ادواري تشكيل شود به آن كنفرانس هاي دوره اي اطلاق مي شود.

5- هم نشست (سمپوزيوم)

به منظور آموزش مسائل علمي تخصصي و فوق تخصصي در باره موضوعي خاص به صورت سخنراني , كارگروهي , بحث و ارائه مقاله برگزار مي گردد در سمپوزيوم هر يك از سخنرانان در باره جنبه خاصي از موضوع به بحث مي پردازند, مخاطبين هم نشست افراد متخصص و صاحبنظـــر مي باشند. طول مدت سمپوزيوم معمولآ (1) روز است .

6- كارگاه :

برنامه اي است كه جهت تقويت مهارت هاي حرفه اي شركت كنندگان برگزارمي گردد. و در گروههاي كوچك جهت تبادل انديشه ها , تجربيات و ديدگاهها , شركت كنندگان به شور و مشورت مي پردازند و معمولآ در چند روز و حداكثر تا يكهفته تشكيل مي گردد.

 

 نوع دوم از برنامه هاي آموزش مداوم , دوره هاي آموزشي كوتاه مدت حرفه اي

برنامه اي است كه هدف از برگزاري آن آموزش مهارتهاي جديد و تقويت مهارتهاي حرفه اي قبلي ميباشد و حداقل يك دوم ساعات دوره بصورت باليني و عملي برگزار ميگردد.

 

 نوع سوم ازبرنامه هاي آموزش مداوم , برنامه هاي مدون

برنامه اي كه با اهداف يادآوري آموخته هاي صحيح قبلي ، افزايش مهارتهاي علمي در تشخيص ، درمان و پيشگيري از بيماريهاي بر مبناي اصول علمي ذكر شده در كتب رسمي دانشگاهي (بايدهاي يادگيري كتاب Text هر رشته ) جهت شاغلين مراكز غير آموزشي و پژوهشي توسط كميته هاي تخصصي ويژه در اداره كل آموزش مداوم جامعه پزشكي در رشته مربوطه تدوين گرديده است و جهت حل مشكلات حرفه اي فراگيران در گروههاي كوچك با تكيه بر اجراي برنامه به شكل پانل – پرسش و پاسخ – گزارش موارد جالب (Case Report) – بازديد – كار عملي – پخش فيلم هاي آموزشي و… مي باشد. ساعات مفيد برگزاري برنامه مي بايستي 25 ساعت باشد ( 1 ساعت 1 امتياز 25 ساعت 25 امتياز)

 

چگونگي روند طراحي علمي برنامه ها

الف - بررسي نياز برنامه هاي آموزش مداوم

به منظور نيل به هدف پنج سال دوم آموزش مداوم (( ارتقاء كيفي برنامه )) و جهت طراحي علمي برنامه هاي آموزش مداوم مي بايست اقدامات ذيل انجام پذيرد.

الف – بررسي نياز در برنامه هاي آموزش مداوم

ب – انتخاب بهترين روش اجراي برنامه هاي آموزش مداوم

ج – ارزشيابي برنامه هاي آموزش مداوم

بر اساس فرآيند طراحي برنامه هاي آموزشي , اولين گام در طراحي هر برنامه تعيين نيازهاي آموزشي مي باشد. از طرف ديگر در سيستم كنوني در نظر گرفتن جنبه هاي اقتصادي يك ضرورت بوده و در اين راستا شناسايي نيازهاي آموزشي به دليل معين نبودن اولويت ها در برنامه آموزش مداوم , امكان استفاده بهينه از منابع محدود در دسترس را فراهم مي كند. برهمين اساس ساختار بررسي نياز آموزش مداوم جامعه پزشكي در پانزدهمين جلسه شورايعالي به تصويب رسيد كه دبيرخانه اجرائي آن در اداره كل مستقر مي باشد و وظائف ذيل را بعهده دارد.

الف) ايجاد باور به ضرورت نياز سنجي و ترغيب سازمانهاي برگزار كننده برنامه هاي آموزش مداوم به طراحي برنامه ها بر اساس نيازهاي آموزشي گروه

ب) ارائه اطلاعات به مراكز مجري در خصوص روش هاي انجام نياز سنجي , منابع نياز سنجي , جمع آوري اطلاعات , تحليل اطلاعات , اولويت بندي اطلاعات براساس معيار و ملاك هاي علمي

ج ) نظارت بر اجراي صحيح بررسي نياز در كليه دانشگاههاي علوم پزشكي و انجمن هاي علمي – تخصصي .

د ) طراحي و اجراي طرح هاي بررسي نياز الگو جهت معرفي به سازمانهاي برگزار كننده برنامه هاي آموزش مداوم .

به منظور انجام نياز سنجي از منابع ذيل جهت جمع آوري اطلاعات مي توان سود جست :

منابع نياز سنجي

1-اطلاعات اپيدميولوژيك

2-تصميمات سياستگزاران

3- وقايع ويژه

4- شكايات / مديريت خطر

5- متخصصين

6- بيماران – مدد جويان

7- درخواست گروه هاي تخصصي

8- درخواست مديران

9- درخواست فراگيران ( از طريق پرسشنامه ، مصاحبه ، مشاهده و آزمون )

10- ورود اطلاعات جديد و مهارت هاي كليدي

11- مطالعات بهداشتي

12- تحقيقات بيمارستاني و كلينيكي

" مدارك پزشكي ( پرونده , نسخه , و….)

" ثبت مشاهدات

" مصاحبه هاي هدفدار

" پرسشنامه

 ب - روش اجراء برنامه هاي آموزش مداوم

برنامه آموزش مداوم جامعه پزشكي در كشور , به پنج شكل برگزار مي شوند:

-كنگره ها ، سمينارها ، كارگاه و كنفرانس

- برنامه هاي مدون

- دوره هاي آموزشي كوتاه مدت حرفه اي

- فعاليتهاي آموزشي و پژوهشي

- خودآموزي

شيوه اجرا در اين برنامه ها, سخنراني , پانل , كار گروهي و بندرت كار عملي است . امروزه ثابت شده است كه روشهاي سنتي برگزاري برنامه هاي آموزش مداوم كه عمدتا" با نظر متخصصين و بصورت دوره اي از سخنراني و كنفرانس برگزار مي شوند. از نظر هزينه مقرون به صرفه نبوده و اغلب منطبق با نيازهاي فراگيران نيستند از طرف ديگر در تغيير عملكرد پزشكان تقريبا" بي تاثير مي باشند. تجارب نشان داده است كه كم اثرترين شكل آموزش زماني است كه فراگير يك شنونده غير فعال در طول يك سخنراني باشد.

امروزه پيشنهاد مي شود كه برنامه هاي آموزش مداوم بشكل گروه هاي كوچك , بنحوي كه فراگير يك شركت كننده فعال باشد طراحي گردد. هم چنين از روشهاي interactiveمانند ايفاي نقش , بحث گروهي , حل مشكل , ارائه كيس بطور وسيعتري استفاده شود.

 

 ج - ارزشيابي برنامه هاي آموزش مداوم

هدف نهايي آموزش مداوم جامعه پزشكي ارتقاء كيفي سطح ارائه خدمات و سلامت جامعه بوده و با توجه به متحول بودن نياز هاي مربوط به سلامت جامعه , آموزش مداوم نيز بايد در حال تغيير و تحول باشد و آنچه كه مي تواند آموزش را در مسير پويا و متحول قرار داده و از حالت ايستا خارج كند , ارزشيابي است .

ارزشيابي جهت ايجاد تغييرات لازم براي برنامه ها ضروري بوده و هدف آن در اختيار قرار دادن بهترين اطلاعات در زمان تصميم گيري و بكار گرفته شدن نتايج مي باشد چرا كه در صورت عدم استفاده از نتايج , ارزشيابي ارزشي نخواهد داشت .

ارزشيابي مي تواند به دو نوع داخلي و خارجي و يا هر دو نوع انجام شود.

ارزشيابي در تمام مراحل برنامه ريزي از جمله بررسي نياز , طراحي , تدوين , روند اجرا و نتايج و دستاوردهاي برنامه هاي آموزش مداوم ضرورت دارد.

ارزشيابي نتايج داراي چهار مرحله مي باشد:

1 - ارزشيابي نظرات و ادراكات كه معمولا" حين يا بعد از برنامه با تكميل فرمهاي نظرخواهي توسط شركت كنندگان و استخراج نتايج آنها صورت مي گيرد.

2 - ارزشيابي دانش و آگاهي , اندازه گيري ميزان دانش كسب شده , مهارت توسعه يافته و نگرش اصلاح شده مي تواند با برگزاري آزمون قبل , بلافاصله بعد و چند ماه بعد از برنامه انجام شود.

3 - ارزشيابي عملكرد و رفتار تغييريافته كه تعيين وسعت تغيير رفتار ايجاد شده در فراگيران بدنبال برگزاري برنامه بوده كه مشكل و پيچيده مي باشد بطور مثال عملكرد پزشكان و چگونگي برخورد با بيمار بوسيله اعزام بيماران فرضي آموزش ديده به مطب پزشكان قبل و بعد از برنامه بررسي مي گردد.

4 - ارزشيابي دستاوردها كه اثرات نهائي برنامه را بر كميت و كيفيت ارائه خدمات بهداشتي بر اساس شاخصهاي كميته بررسي نسخ , كاهش مبالغ هزينه دارو , كاهش شكايات به نظام پزشكي و پزشكي قانوني و…. مي سنجد.

 

جهت کسب اطلاعات بیشتر اینجا کلیک کنید

نسخه چاپي ارسال به دوست

يکشنبه ٢٠ ارديبهشت ١٣٨٨ - ١٠:٥١ / شماره خبر: ٣٣٦٠ / تعداد نمايش: 8138

برای این خبر نظری ثبت نشده است
نظر شما
نام :
ايميل : 
*نظرات :
متن تصویر را وارد کنید:
 

خروج