وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

ارتقای سلامت روان، جامعه با نشاط


 
‹‹ هفته سلامت روان از تاریخ ۱۸ تا ۲۴ مهرماه جاری با شعار" ارتقای سلامت روان، جامعه بانشاط" در کشور برگزار می شود.››
 

سلامت روان، موضوعي پيچيده و چندعاملي است و سازمان جهانی بهداشت همواره بر نقش عوامل اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و محیطی در تکوین وضعیت سلامت روان جوامع تاکید دارد.
بر اساس پیمایش ملی سلامت روان، آخرین آمار اختلالات روانپزشکی در کشور در گروه سنی 15 تا 64 سال، ۲۳ و شش دهم درصد است که بیشترین آمار مربوط به مجموع اختلالات اضطرابی و خلقی بوده ولی در کل، اختلال افسردگی اساسی با ۱۲ و هفت دهم درصد، به تنهایی بیشترین آمار را به خود اختصاص داده است و نکته قابل توجه این است که ۶۰ درصد افرادی که دچار اختلال روانپزشکی بودند هیچ اقدامی برای درمان خودشان نکرده اند.
بخشي از مشكلات سلامت روان مربوط به افرادي است كه بيماري آنان تشخيص داده نمي‌شود يا به دلايل مختلف از دريافت خدمات باكيفيت لازم محروم هستند و در مجموع اين اختلالات علاوه بر اثرات منفي مختلف براي فرد بيمار و خانواده‌اش، باعث تحميل هزينه‌هاي مختلف مستقيم و غيرمستقيم بر خود فرد، خانواده و جامعه مي‌شود گاهی نیز خدمات ایجاد شده اما آگاهی و دانش مردم درباره سلامت روان ارتقا پیدا نکرده است و خدمات در عمل، کم استفاده می ماند.
از آنجاکه، شرایط اجتماعی اقتصادی هر جامعه به عنوان، مهم ترین نقش در افزایش تنش روانی اجتماعی افراد دارد، می توان گفت که بخش کمی از عوامل موثر بر سلامت روان در حوزه فعالیت وزارت بهداشت است.
وزارت بهداشت می تواند با آموزش پیشگیری از اختلالات روانپزشکی و توانمند سازی افراد، شناسایی افراد در معرض خطر از طریق مراکز خدمات جامع سلامت و پایگاه های سلامت، مداخلات درمانی، از قبیل دارویی و غیر دارویی تا حدی سطح مشکلات روانی در جامعه را کنترل یا بعضا کاهش دهد. اما بیش از 80 درصد عوامل موثر بر حوزه سلامت روان در حیطه تصمیم گیری های اقتصادی، اجتماعی، سیاسی است که خارج از حوزه این وزارتخانه است.
از سی سال قبل، ادغام برنامه سلامت روان در نظام PHC از سال ۱۳۶۷ آغاز شد که عمدتا این برنامه بدلیل وجود شبکه PHC در خانه های بهداشت و مراکز روستایی انجام می شد. اما پس از اجرای طرح تحول سلامت از سال 1392 تا کنون اقدامات متعددی در حوزه سلامت روان شروع شد که عمدتا تمرکز بر جمعیت حاشیه نشین و شهرها و مناطق کم برخوردار بوده است.
در همین راستا می توان به دیگر اقدامات وزارت بهداشت چون: ادغام بسته های نوین خدمات سلامت روان در نظام PHC در قالب گروه های سنی مثل، بسته خود مراقبتی در سلامت روان، مهارتهای فرزند پروری، مهارتهای زندگی با تاکید بر مهارت مدیریت استرس و ارتباط موثر، شناسایی تشخیص و درمان و مراقبت اختلالات روانپزشکی، بسته حمایت روانی اجتماعی در حوادث و بلایای طبیعی و غیر طبیعی، پیشگیری از رفتارهای خودکشی، اعتیاد و کاهش آسیب و خشونت های خانگی اشاره کرد.
از نگاهی دیگر، بکارگیری و جذب بیش از 1700 کارشناس ارشد روانشناسی در حوزه بهداشت و استقرار آنها در مراکز خدمات جامعه سلامت برای ارائه برنامه آموزش پیش بینی شده بر اساس پروتکل های تعیین شده، غربالگری اختلالات روانپزشکی، خودکشی، مصرف مواد و الکل و دخانیات و همسر آزاری و کودک آزاری از طریق پایگاه های سلامت، ارائه خدمات روانشناختی توسط کارشناسان سلامت روان به افراد غربال مثبت و خدمات درمانی به افرادی که نیاز به خدمات پزشکی در سطح یک را دارند، از عمده فعالیت های وزارت بهداشت در حوزه سلامت روان به شمار می روند.
يكي از اتفاقات مثبت در اين زمينه براي نخستين‌بار، برخي خدمات سلامت روان، مانند روان‌درماني‌ها، كه تابه‌حال عموما مغفول مانده بودند در كتاب ارزش نسبي خدمات سلامت تعريف شد. همچنین تهيه بسته سلامت روان در طرح تحول سلامت با هدف كمك به غربالگري، بيماريابي و تشخيص زودهنگام بيماران در مراكز بهداشتي شهري نیز یکی دیگر از قدم های مثبت در حوزه سلامت روان است.

جان کلام این است که، ارتقاي دانش عمومي جامعه و خانواده‌ها در رابطه با سلامت روان و اختلالات رواني، جلب حمايت و مشاركت سازمان‌ها و نهادهاي مرتبط و مؤثر، مانند آموزش ‌و پرورش و رسانه‌ ملي، توجه به بازتوان‌بخشي بيماران روان‌پزشكي، بازبيني برنامه‌هاي آموزشي گروه‌هاي مختلف مرتبط با سلامت روان، مانند پزشكان عمومي، روان‌پزشكان و روان‌شناسان و تعريف جايگاه‌هاي شغلي و حرفه‌اي گروه‌هاي مختلف، با توجه به دانش و مهارت كسب‌شده در دوره آموزششان از جمله موضوعاتی است که بايد بيش از پيش مورد توجه قرار گيرد و یکبار دیگر به مسئولان و سیاستگذاران کلان جامعه یادآور شویم که برخی از عوامل، «خارج از کنترل درمانگران» است و بهبود میزان سلامت روان، کاهش شیوع اختلالات روانپزشکی و افزایش سطح خشنودی مردم به سایر مولفه های موثر بر سلامت مردم بستگی دارد و مشارکت همه جانبه ای را می طلبد تا بتوانیم در حفظ سلامت روان مردم کشورمان گام های مثبتی را برداریم.

                                                                                                                                                             

                                                                                                                                                             دکتر ایرج حریرچی
                                                                                                                                      معاون کل وزات بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

نسخه چاپي ارسال به دوست

شنبه ٢٠ مهر ١٣٩٨ - ١٠:٤٣ / شماره خبر: ١٩٥٩٢٣ / تعداد نمايش: 272

برای این خبر نظری ثبت نشده است
نظر شما
نام :
ايميل : 
*نظرات :
متن تصویر را وارد کنید:
 

خروج